زبانهای ایرانی غربی
خانواده زبانی؛ زیرگروه زبانهای ایرانی
(تغییرمسیر از زبانهای ایرانیتبار غربی)
زبانهای ایرانی غربی، شاخهای از زبانهای ایرانی هستند. پارسی باستان (قرن ششم پیش از میلاد) و مادی کهنترین زبانهای ایرانی غربی هستند.
ایرانی غربی | |
---|---|
پراکنش: | جنوب غرب آسیا، آسیای میانه، قفقاز و غرب جنوب آسیا |
تبار: | هندواروپایی
|
زیرگروهها: | |
گلاتولوگ | west2794[۱] |
![]() نقشه گویشوران زبانهای ایرانی |
زبانهای ایرانی غربی به دو گروه «شمالغربی» و «جنوبغربی» دستهبندی میشوند.
زبانها
ویرایش- مادی†
- پارتی†
- آذری باستان†
- زبان های کاسپین:
- زبان گیلکی (بیه پیش، بیه پس)
- زبان تالشی (تالشی شمالی یا گشتاسبی، تالشی میانی، تالشی جنوبی)
- زبانهای تاتی (هرزنی-دیزماری، خلخال، طارم-کباته، خوئین زنجان، تاتی جنوبی، شمال و شمال خاوری قزوین، الویر و ویدر، وفس، رودبار و…)
- زبان مازندرانی (گویشها: سارَوی، بابُلی، آمُلی، لُفوری؛ سوادکوهی، سالوسی، کِلاری، شَهسَواری؛ گرگانی†، دِلَندی/ دَلَندی؛ زبان شهمیرزادی، خُلَردی، فیروزکوهی؛ اَستَرآبادی/ اِستَرآبادی، کَتولی، کلارستاقی، کجوری)
- زبانهای سمنانی: زبان سمنانی، زبان سَنگسَری، لاسگِردی، سُرخهای، اَفتَری، بیابانَکی
- گذرخانی، کَباتهای، کجلی، کرنگانی (گویش آذری ذکر کردهاند)، خورشرستمی، مراغی، رزجردی، شاهرودی
- کردی: سورانی (کردی مرکزی)، کرمانجی (کردی شمالی)، کردی جنوبی، [۲]
- زازا-گورانی: گورانی (هَوْرامی/اورامی)، باجِلانی / باجَلانی، کرمانجکی (زبان زازاکیِ شمالی)، زبان دیملی (زبان زازاکیِ جنوبی)، زبان شَبَکی، سَرلی
- بلوچی: زبان بلوچی، کُرُشی
- پارسی باستان†
- پارسی میانه†
- فارسی: فارسی ایران، فارسی افغانستان، فارسی تاجیکی، فارسی هزارگی، سیستانی، فارسی جیدی، یهودی-بخارایی، زبان ایماقی، دَروازی، دِهواری، فارسی پهلوانی، شوشتری، دزفولی
- لری:زبان لری (سه گویش مادر: لری شمالی،لری بختیاری، لری جنوبی، و زیر گویش های لری ممسنی،لری رامهرمزی،لری هندیجانی.لری بالاگریوه ایی،لری خرمآبادی،لری خرم آبادی،لری بروجردی،لری چگنی،لری نهاوندی،لری سیلاخوری،لری گاپله ای،لری بویراحمدی،لری بهمئی،لری لیراوی،لری ملایری،لری تویسرکانی،
- مستقل: گویشهای منطقه فارس، گویش کلیمیان شیراز، زبان اچمی، زبان کُمزاری، زبان بَشاگَردی، گویشهای گرمسیری،کوهمره ایی
- تفرش: زبان آشتیانی، آمُرهای، کهکی، زبان وَفسی، گویش کلیمیان همدان،، الویری-ویدری (الویری، ویدری)
- شمالغربی: زبان خوانساری (خوانساری، گویش کلیمیان خوانسار)، محلاتی، وانِشانی، گویش کلیمیان گلپایگان
- شمالشرقی: آرانی، بیدگُلی، دِلیجانی، نَشلَجی، زبان ابوزیدآبادی، قُهرودی، بادرودی، کامویی، جُوشَقانی، مِیمهای، ابیانهای، زبان سویی/ سُهی، بادی، زبان نطنزی (نَطَنزی، فَریزَندی/ فَریزهَندی، یارَندی/ یارَنی)، کَشهای، طاری، طَرْقی، گویش کلیمیان کاشان
- جنوبغربی: زبان گَزی، سِدِهی، اردِستانی، نُهوجی، سَجزی، زبان جرقویهای، رودَشتی، کَفرودی، کَفرانی/ کَفرونی، گویش کلیمیان اصفهان
- جنوبشرقی: دری زرتشتی (یزدی، کرمانی، گویش کلیمیان یزد، گویش کلیمیان کرمان)، زبان نایینی (نایینی، انارَکی)، زِفرهای، وَرزَنهای (ورزِنهای)، تودِشْکی، کِیجانی، آبْچویهای
- کویر: زبان خوری، فَروی، فَرُّخی، گرمهای، مِهرْجانی
- سیوندی: زبان سیوَندی
پانویس
ویرایش- ↑ Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "Western Iranian". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
{{cite book}}
: Invalid|display-editors=4
(help) - ↑ "Kurdish". Ethnologue (به انگلیسی).