سده ۹ (میلادی)
(تغییرمسیر از قرن نهم میلادی)
سده ۹ میلادی یا قرن نهم (میلادی) در تقویم گریگوری به فاصله سالهای ۸۰۱ تا ۹۰۰ میلادی گفته میشود.
|
رویدادها
ویرایش- بازرگانی عرب نوشت که کشتیهای چینی جونک میتوانند ۶۰۰ تا ۷۰۰ تن را به سوی اقیانوس هند ببرند.
- سراشیب دوره کلاسیک مایا.
- فرمانروایی شارلمانی و رخداد باززایی کارولنژی در باختر اروپا.
- تازش بزرگ وایکینگها به اروپا آغازشد.
- مجارها به مجارستان کنونی رسیدند.
- پایهریزی توکولور در دره رود سنگال.
- بازرگانان مسلمان در شمال غربی و جنوب شرقی ماداگاسکار جاگیرشدند.
- ۸۱۳-۹۱۵ (میلادی)؛ تاخت و تاز دریایی هراسناک عربها به دریای آدریاتیک.
- ۸۰۰ (میلادی)؛ ناوگان دریایی عربها به تیبر رسید.
- ۸۴۸-۸۵۲ (میلادی)؛ کرانه باختری رود تیبر به رم پیوست.
- ۸۵۱ (میلادی)؛ بازرگان ایرانی، سلیمان تاجر، از بندر گوانگژو در جنوب چین دیدار کرد.
- ۸۶۳ (میلادی)؛ دوآن چنگشی نویسنده چینی شرحی از بازرگانی برده، عاج و شاهبوی از سومالی نوشت.
- ۸۷۰ (میلادی)؛ دژ پراگ ساختهشد.
- ۸۰۰-۹۰۹ (میلادی)؛ فرمانروایی جداسرانه اغلابیها بر شمال آفریقا.
- ۸۵۰-۸۷۵ (میلادی)؛ نخستین دسته نوروژیهای باستان به ایسلند رسیدند.
- ۸۶۳-۸۷۹ (میلادی)؛ جدایی میان کلیسای خاور و باختر.
- ۸۶۴ (میلادی)؛ مسیحیشدن بلغارستان در زمان بوریس یکم.
- ۸۷۵-۸۸۴ (میلادی)؛ شورش نافرجام هوآنگ چائو برپاد دودمان تانگ در چین.
- پایان سده؛ بلغارستان از دهانه دانوب تا اپیروس و بوسنی گسترشیافت.
- در ایتالیا برخی شهرها جمهوریشدند، برای نمونه در ۸۸۹ فورلی جمهوریشد.
- نوبه مسیحی به بالاترین درجه از کامیابی و نیروی ارتشی رسید.
- هارالد یکم در جنگ هافرسفیورد پیروزشد و نروژ زیر فرمانروایی یک پادشاهی قرارگرفت.
- شطرنج به ژاپن رسید.
- ۸۶۲ (میلادی)؛ فراخوانی وایکینگها به روسیه، آغاز دودمان روریکوویچ.
- ۸۸۵ (میلادی)؛ گسترش سیریلیک.
- ۸۶۷ (میلادی)؛ نیروگرفتن دوباره بیزانس.
- آغاز دوره گرم میانه.
چهرههای برجسته
ویرایشیافتهها و نوآوریها
ویرایش- لاتین عامیانه آغاز به پخششدن به زبانهای رومی نمود.
- نخستین نگاره از سنگ سمباده گردان در اروپا.
- یافتن باروت به دست کیمیاگران تائوئیست چینی.
- نخستین کتاب چاپی در چین به روش گراورسازی بر روی چوب.
دههها و سالها
ویرایش
منبع
ویرایش- نویسندگان ویکیپدیای انگلیسی، 9th century. (نسخه ۱۲ ژوئیه ۲۰۰۷)
هزاره | سده | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
۹ پم: | ۹۰ پم | ۸۹ پم | ۸۸ پم | ۸۷ پم | ۸۶ پم | ۸۵ پم | ۸۴ پم | ۸۳ پم | ۸۲ پم | ۸۱ پم |
۸ پم: | ۸۰ پم | ۷۹ پم | ۷۸ پم | ۷۷ پم | ۷۶ پم | ۷۵ پم | ۷۴ پم | ۷۳ پم | ۷۲ پم | ۷۱ پم |
۷ پم: | ۷۰ پم | ۶۹ پم | ۶۸ پم | ۶۷ پم | ۶۶ پم | ۶۵ پم | ۶۴ پم | ۶۳ پم | ۶۲ پم | ۶۱ پم |
۶ پم: | ۶۰ پم | ۵۹ پم | ۵۸ پم | ۵۷ پم | ۵۶ پم | ۵۵ پم | ۵۴ پم | ۵۳ پم | ۵۲ پم | ۵۱ پم |
۵ پم: | ۵۰ پم | ۴۹ پم | ۴۸ پم | ۴۷ پم | ۴۶ پم | ۴۵ پم | ۴۴ پم | ۴۳ پم | ۴۲ پم | ۴۱ پم |
۴ پم: | ۴۰ پم | ۳۹ پم | ۳۸ پم | ۳۷ پم | ۳۶ پم | ۳۵ پم | ۳۴ پم | ۳۳ پم | ۳۲ پم | ۳۱ پم |
۳ پم: | ۳۰ پم | ۲۹ پم | ۲۸ پم | ۲۷ پم | ۲۶ پم | ۲۵ پم | ۲۴ پم | ۲۳ پم | ۲۲ پم | ۲۱ پم |
۲ پم: | ۲۰ پم | ۱۹ پم | ۱۸ پم | ۱۷ پم | ۱۶ پم | ۱۵ پم | ۱۴ پم | ۱۳ پم | ۱۲ پم | ۱۱ پم |
۱ پم: | ۱۰ پم | ۹ پم | ۸ پم | ۷ پم | ۶ پم | ۵ پم | ۴ پم | ۳ پم | ۲ پم | ۱ پم |
۱: | ۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۵ | ۶ | ۷ | ۸ | ۹ | ۱۰ |
۲: | ۱۱ | ۱۲ | ۱۳ | ۱۴ | ۱۵ | ۱۶ | ۱۷ | ۱۸ | ۱۹ | ۲۰ |
۳: | ۲۱ | ۲۲ | ۲۳ | ۲۴ | ۲۵ | ۲۶ | ۲۷ | ۲۸ | ۲۹ | ۳۰ |
۴: | ۳۱ | ۳۲ | ۳۳ | ۳۴ | ۳۵ | ۳۶ | ۳۷ | ۳۸ | ۳۹ | ۴۰ |