بخش عمارلو
برای تأییدپذیری کامل این مقاله به منابع بیشتری نیاز است. |
بخش عمارلو یکی از بخشهای شهرستان رودبار در استان گیلان در شمال ایران است.[۱] مرکز بخش عمارلو، شهر جیرنده است و این بخش دارای دو دهستان جیرنده و دهستان کلیشم است.
بخش عمارلو | |
---|---|
اطلاعات کلی | |
کشور | ![]() |
استان | گیلان |
شهرستان | رودبار |
مرکز بخش | جیرنده |
نامهای پیشین | فاراب |
مردم | |
جمعیت | ۶،۹۶۰ نفر |
جغرافیای طبیعی | |
مساحت | ۷۴۷٫۵ کیلومتر مربع[نیازمند منبع] کیلومتر مربع |
ارتفاع از سطح دریا | ۱۷۱۰ متر[نیازمند منبع] |
آبوهوا | |
روزهای یخبندان سالانه | ۵۰ |
دادههای دیگر | |
پیششمارهٔ تلفن | ۰۱۳ |
نام عمارلو
ویرایشنام عمارلو برگرفته از نام یکی از اقوام کرد کرمانج است که حدود ۳۰۰ الی ۴۰۰ سال پیش توسط نادرشاه افشار به منطقه برای دفاع از ایران در برابر قوای روسیه تزاری کوچانده شدند. ایشان نیز با ورود به منطقه نام آن را به عمارلو تغییر دادند.
تقسیمات کشوری
ویرایش- بخش عمارلو
- دهستانها
- شهر: جیرنده
پیشینه تقسیمات کشوری منطقه عمارلو
ویرایشبخش عمارلو درگذشته دهستانهای پیرکوه، و خورگام را نیز در بر میگرفت؛ اما اکنون، دهستان پیرکوه به بخش دیلمان در شهرستان سیاهکل پیوند زده شده است و دهستان خورگام نیز با نام بخش خورگام از بخش عمارلو جدا شده است.
جغرافیای طبیعی
ویرایشییلاقهای عمارلو
ویرایش
ییلاق های بخش عمارلو | ||
داماش | دوسلان | دوسالدیه | خلشکوه | گلچالکی | گیاش | سنگه دیل | لاباربن | ویستان | شینه چاک | پوسرا | پلنگکوه | یالس تپه | بیلیش | بربن | نفتهچال | چنگش | چیچال | مقشر | استلیسرا | اربوناو | میانهسو | |
جغرافیای تاریخی
ویرایشوسیعترین گستره عمارلو، در اواخر افشاریان و اوائل زندیان، بودهاست. سرزمین عمارلو در این زمان، تا کرانههای دریای قزوین کشیده شده بود.[نیازمند منبع]
جمعیت
ویرایشبنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش عمارلوی شهرستان رودبار در سال ۱۳۸۵ برابر با ۸۳۲۲ نفر بودهاست.[۲]
زبان
ویرایشمردم ارتفاعات شهرستان رودبار مانند بخش عمارلو و مرکز آن یعنی شهر جیرنده، به زبان گیلکی با گویش گالشی (دیلمی) سخن میگویند.[۳][۴] همچنین عدهای از کردهای مهاجر که در زمان صفویه و نادرشاه در عمارلو و رحمتآباد ساکن شدند به زبان مخصوص خود حرف میزنند، ولی همه به زبان گیلکی آشنایی دارند و به زبان گیلکی حرف میزنند، بدون اینکه لهجه آنها متمایز باشد.[۵] به گفته سبزعلیپور مردمان تات زبان رودبار در دو منطقه عمارلو و خورگام زندگی میکنند. مرکز بخش عمارلو جیرنده است و علاوه بر آن روستاهای انبوه، کلیشم، خرمکوه، ویه ، ناوه، لایه، نوده فاراب، یکنم، ایینهده، پاکده، داماش، بیورزین، پارودبار، اسکابن، کرماک به زبان تاتی تکلم میکنند. در بخش خورگام مرکز بخش یعنی برهسر و روستاهای ناش، اسطلخکوه، چیچال، لیاول علیا، چلوانسرا، قوشه لانه، سه پستانک، گرزنه چاک، کشکش به زبان تاتی تکلم میکنند.[۶]
مشاهیر
ویرایشاماکن مذهبی
ویرایش- امامزاده محمد حنفیه در روستای بیورزین،[۷]
- امامزاده احمد و محمد در روستای ناوه،[۷]
- امامزاده طاهر خرمکوه در روستای خرمکوه
- امامزاده ابوالحسن در روستای انبوه
- شاهزاده عسگر، بی بی زَنِ خاتون و امامزاده محمد در شهر جیرنده
- امام زاده اسماعیل پشتکلاه خورگام
- امام زادگان طیب و طاهر در روستای پاکده
- امام زاده مهدی و هادی در روستای شاه شهیدان
- امام زاده اشرف الدین در روستای چمبل
- امام زاده بابا خور ملک در سوسف
- امام زاده صلاح دین لیاول علیا
- امام زاده جعفر (ع) شهرستان طارم شهر آببر منطقه پیرهمدان
- امام زادگان هاشم وعوف (ع) شهرستان طارم شهرآببر
نگارخانه
ویرایشپانویس
ویرایش- ↑ اطلس گیتاشناسی استانهای ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
- ↑ «نتایج سرشماری ایران در سال ۱۳۸۵». درگاه ملی آمار. بایگانیشده از روی نسخه اصلی در ۲۱ آبان ۱۳۹۲.
- ↑ ، محمود رنجبر، رقیه رادمرد (۱۳۸۲). بررسی و توصیف گویش گالشی. نشر گیلکان. ص. ۱۸.
- ↑ https://www.ethnologue.com/language/glk
- ↑ ، سیدرضی مظفری، جهاندوست سبزعلیپور (۱۳۹۸). فرهنگ گیلکی رانکوه. فرهنگ ایلیا. ص. ۱۷.
- ↑ دکتر جهاندوست سبزعلیپور، مقاله «گویش رودبار»، فصلنامه گیلان ما- شماره ۳۷، ۱۳۸۹
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ دیلمستان: تصاویری از مناطق زیارتی بخش عمارلو رودبار