گرگ
گُرگ یا گرگ خاکستری (نام علمی: Canis lupus) یک گونه از پستانداران گوشتخوارسان متعلق به خانواده سگان است. گرگ درنده ای بومی نیمکره شمالی زمین شامل گستره وسیعی از اوراسیا و آمریکای شمالی است و بیشترین پراکندگی جغرافیایی را در بین تمام سگسانان دیگر دارد. این جانور نیاکان وحشی سگ است؛ یعنی سگها از نسل نوعی گرگ هستند که بین ۷۱ تا ۳۳ هزار سال پیش اهلی شدند. تاکنون ۳۸ زیرگونه معاصر از گرگ شناسایی شده که از جمله آنها سگ اهلی، دینگو، گرگ قرمز و گرگ ایرانی هستند. گرگ شمال غرب آمریکای شمالی بزرگترین زیرگونهٔ گرگها در جهان است.
گرگ | |
---|---|
![]() | |
یک گرگ خاکستری در پارک حیات وحش کلمردن، سوئد | |
صدای زوزه گرگ | |
وضعیت حفاظت | |
ردهبندی علمی | |
فرمانرو: | جانوران |
شاخه: | طنابداران |
رده: | پستانداران |
راسته: | گوشتخوارسانان |
تیره: | سگان[۱] |
سرده: | سگ (سرده) |
گونه: | C. lupus |
نام دوبخشی | |
Canis lupus | |
![]() | |
پراکندگی زیرگونههای وحشی گرگ در جهان |
![](http://up.wiki.x.io/wikipedia/commons/thumb/f/f5/Romolo_e_remo.jpg/220px-Romolo_e_remo.jpg)
![](http://up.wiki.x.io/wikipedia/commons/thumb/4/45/Canis_lupus_pack_surrounding_Bison.jpg/220px-Canis_lupus_pack_surrounding_Bison.jpg)
بیشتر گرگها به رنگ خاکستری با لکههایی از رنگهای دیگر هستند اما رنگهای سفید، سرخ، قهوهای و سیاه نیز در آنها دیده میشود. اندازه و وزن گرگها در نقاط مختلف بسیار متفاوت است. به این صورت که عموماً در عرضهای جغرافیایی بالاتر (مناطق شمالی) گرگها جثه بزرگتری دارند. گرگ سرددشت از بزرگترین انواع گرگ است. گرگها در مقایسه با خویشاوندان نزدیک خود همچون شغال زرد و کایوت بیشتر برای شکار جانوران بزرگ تخصص یافتهاند. علاقه بیشتری به زندگی اجتماعی دارند و از زبان رفتاری غنی و پیچیدهای بهرهمند هستند.
هستهٔ اصلی گروه اجتماعی گرگها از یک خانواده متشکل از زن و شوهر و فرزندانشان تشکیل میشود که معمولاً در قالب گلهای از چند خانواده زندگی میکنند. گرگ بهطور کلی یک شکارچی رأس هرم غذایی محسوب میشود و فقط انسان و در برخی نقاط ببر توانایی شکار آن را دارند. غذای اصلی گرگها با شکار سمداران بزرگ مثل انواع گوسفند وحشی، بز وحشی، آهو و گوزن تأمین میشود اما گاهی به سراغ جانوران کوچکتر، دامهای اهلی، لاشه و زبالههای انسانی هم میروند. هرچند بسیاری از انسانها از گرگ هراس دارند اما اغلب موارد حمله گرگ به انسان به گرگهای مبتلا به بیماری هاری مربوط میشود و حمله گرگهای سالم به انسان به ویژه انسانهای بالغ غیرعادی میباشد.
گرگها حدود ۳۰ هزار سال پیش در جستجوی پسمانده غذای انسان به حاشیه اردوگاههای محل سکونت انسان نزدیک شدند. فرایند «اهلی» کردن و پرورش آنها بعد از آن به تدریج به تغییر رفتار و ژنهای گرگها منجر شد که در نهایت به سگهای امروزی بدل شدند.[۲]
تبار
ویرایشپستانداران زیر آرایههای مرتبط به گرگ هستند:
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
تغذیه
ویرایشدر زمان قحطی و کمغذایی آنها لاشهخواری نیز پیشه میکنند و به محلهای کشتار جانوران سر میزنند. همنوعخواری هم در میان گرگها دیده شدهاست. در زمستانهای سخت اعضای زخمی و بیمار کشته و خورده میشوند. البته همنوعخواری در گرگها تنها در زمان کمبود شدید غذا و قحطی رخ میدهد. در زندگی اجتماعی گرگها، پیوند اجتماعی ناگسستنی است. آنها باهم شکار میکنند، باهم مسافتهای بسیار طولانی را میپیمایند، تا پای جان از هم دفاع میکنند و اگر شرایط ایجاب کند باهم میمیرند. آنها نسبت به افراد گروه خود احساس مسئولیت میکنند. در میان گرگها رعایت حال همنوع اصلی پابرجاست.[۳]
پراکندگی گرگها
ویرایشامروزه به علت پیشروی انسانها، شکار این جانوران و نیز کم شدن طعمههای طبیعیشان تعداد آنها در جهان رو به کاهش گذارده است. گرگها بسیاری از مناطق زندگی قبلی خود را از دست دادهاند و نسل آنها در شمال آفریقا و بیشتر مناطق اروپای غربی منقرض شدهاست. برای نمونه، در سال ۲۰۱۰ میلادی تنها ۲۰۰ گرگ در کشور سوئد شمارش شدند که بیشترین تعداد از این رده در منطقه اسکاندیناوی اروپا بودهاند.[۴]
بیماریها
ویرایشبیماریهای ویروسی متعددی میتواند توسط گرگها انتقال یابند که مهمترین مورد آنها بیماری هاری، کروناویروس سگسانان، هپاتیت عفونی سگسانان، پاروو ویروس، پاپیلوماتیس و هاری سگسانان است.[۵] گرگها میزبان اصلی هاری در روسیه، ایران، افغانستان و هند هستند.[۶] بر خلاف سگها، گرگهای مبتلا به بیماری هاری یا دیستمپر مقاومت بسیار زیادی در برابر این بیماریها دارند و کشندگی این بیماریها در آنها ناچیز است.[۷] دورهٔ کمون بیماری هاری در گرگها بین ۸ تا ۲۱ روز است که در طول این مدت، میزبان (گرگ آلوده) دچار اضطراب شده و گروه را رها میکند و ممکن است تا ۸۰ کیلومتر (۵۰ مایل) در طول روز سفر کند. در طول این مدت، گرگ مبتلا هیچ گونه ترسی از انسانها نشان نمیدهد و بهطور کلی عموم حملات گرگها به انسان توسط گرگهای آلوده و بیمار رخ میدهد.[۵]
برخی از بیماریهای باکتریایی منتقلشونده توسط گرگها عبارتاند از: تب مالت، بیماری لایم، تب شالیزار، تولارمی، سیاه زخم، سل گاوی و لیستریوسیس[۸]
همچنین گرگها ممکن است ناقل انواع مختلف انگلهای داخلی و خارجی باشند.
جستارهای وابسته
ویرایشنگارخانه
ویرایشمنابع
ویرایش- "Gray Wolf" (به انگلیسی). Defenders of Wildlife. Retrieved 31 July 2008.
- دانشنامهٔ رشد
- "Gray Wolf" (به انگلیسی). The Wild Ones. Retrieved 31 July 2008.
- "Gray Wolf" (به انگلیسی). National Parks Conservation Association. Retrieved 31 July 2008
https://en.wiki.x.io/wiki/Subspecies_of_Canis_lupus.{{cite web}}
: Check date values in:|تاریخ بازدید=
(help); External link in(help); line feed character in
|تاریخ بازدید=
|تاریخ بازدید=
at position 14 (help)
- "Subspecies of Canis lupus" (به انگلیسی). English wikipedia. Retrieved 30 March 2022.
| archivedate=۲۲ ژوئن ۲۰۰۸ | dead-url=yes
}}
- "منبع جعبهزیست" (به انگلیسی). ویکیپدیای انگلیسی. Retrieved 22 November 2008.
- ↑ Canidae
- ↑ "مطالعهای علمی 'گرگ درون' سگهای خانگی را آشکار کرد". 2019. BBC News فارسی. Accessed March 19 2019. [۱].
- ↑ کتاب انگشتر حضرت سلیمان: نگاهی نو به رفتار جانوران، (عنوان انگلیسی: King Solomon's Ring: New Light on Animal Ways) نوشته کنراد لورنتس، ترجمه هوشنگ دولتآبادی، نشر ماهی
- ↑ «اتحادیه اروپا تهدید به اقدام قانونی در برابر شکار گرگها در سوئد کرد». پایگاه خبری بیبیسی. دریافتشده در ۲۹ ژانویه ۲۰۱۱.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ Mech & Boitani 2003, pp. 208–211.
- ↑ Graves 2007, pp. 77–85.
- ↑ (Heptner و Naumov 1998، ص. 267)
- ↑ 978-1-55059-332-7.