اتانازی
مرگ آسان[۱]، مرگ اختیاری یا هومرگی[نیازمند منبع] یا یوتانازی (به فرانسوی: Euthanasie، به انگلیسی: Euthanasia) که از زبان یونانی (εὐθανασία) بهمعنی «مرگِ خوب» است، در اصطلاح، شرایطی است که در آن بیمار بنا به درخواست خودش به صورت طبیعی و آرام بمیرد.
کسانی که در شرایط این نوع از مرگ قرار دارند، بیشتر افراد دارای ویژگیهای بیماران لاعلاج یا افرادی که از یک بیماری سخت روانی (اختلال افسردگی اساسی و…) رنج میبرند و با رضایت خود، از افرادی مثل پزشکان معالج یا پرستاران یا افراد خانوادهٔ خود بخواهند که به آنها در مردن کمک کنند.[۲] در زبان فارسی به آن «مرگ شیرین»، «مرگ باوقار»، «مرگ خودخواسته»، «مرگ موقّرانه» یا «مرگ بدون بیحرمتی» نیز گفته شده است.[۳][۴][۵][۶]
روشها
ویرایشتوقّف روند درمان یک بیمار، قطع سِرُم و تغذیه وریدی، قطع اکسیژن، جلوگیری از دیالیز و جداکردن فرد از دستگاههای حمایتی ارگانهای حیاتی، همچنین دادن داروهای مسکن با دوز بالا، که موجب کاهش هوشیاری و تسریع مرگ میشوند، از روشهای اتانازی به حساب میآیند.
برداشتهای متفاوت از مفهوم هومرگ (اتانازی) وجود دارد؛ مثلاً در روش غیرمستقیم، پزشک با تجویز دارویی، فقط مقدمات مرگ بیمار را فراهم میکند و بیمار با آگاهی کامل به استقبال مرگ اختیاری میرود.
ولی در روش مستقیم، پزشک یا پرستار خود عامل مرگ بیمار هستند. تزریق داروی کشنده و جداکردن بیمار از دستگاههای حمایتی، نمونههایی از این روش هستند که بعضی اوقات بدون اطلاع بیمار انجام میشوند. بدین ترتیب جداکردن بیمار مرگ مغزی از دستگاههای حمایتی نیز از نظر بسیاری «اتانازی غیر داوطلبانه، غیر فعّال» بهشمار میآید.[۷]
در کشورها
ویرایشدر بسیاری از این کشورها، کمیسیون پزشکی باید وضعیت بیمار را کاملاً بررسی کند.[۸]
سوئیس با تصویب قانون مربوط به آن در سال ۱۹۴۲، به عنوان نخستین کشور صادرکننده اجازه اتانازی است. در این کشور امکان اتانازی حتی برای افراد خارجی نیز وجود دارد.[۸]
قوانین جامع و مدون «حق پایان دادن به زندگی» کشور هلند، در سال ۲۰۰۲ تکمیل شدند.[۹] در هلند و بلژیک محدودیت سنی برای اتانازی وجود ندارد. اما کودکان باید توانایی تصمیمگیری منطقی داشته و در حال گذراندن مراحل پایانی بیماری لاعلاج باشند. والدین کودکان زیر ۱۸ سال هم باید رسماً رضایت خود را برای اتانازی فرزندشان اعلام کنند.[۸]
در دیگر کشورها مانند لوکزامبورگ، کلمبیا و چند ایالت از ایالات متحده آمریکا شامل اورگن، واشینگتن، مونتانا و کالیفرنیا، ورمانت و کلرادو اتانازی به روش غیرمستقیم قانونی است.[۸][۱۰]
در استرالیا بین سالهای ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۶ اتانازی در ایالت قلمرو شمالی قانونی بود.[۱۱][۱۲][۱۳] در سال ۲۰۱۷ پس از بحثهای بسیار، امکان انجام مرگ خود خواسته در ایالت ویکتوریا قانونی شد. با این وجود، انجام چنین کاری بستگی به این دارد که شخص به بیماری لاعلاجی مبتلا باشد. مجمع پزشکی استرالیا به شدت با مرگ خود خواسته مخالف است؛ زیرا از دید آنان، چنین عملی با اخلاقیات پزشکی ناسازگار است.[۸]
استان کِبـِک کانادا نیز از سال ۲۰۱۶ امکان اتانازی را فراهم کرد.[۸]
در سوئد اگر پزشک، نیاز مرگ آرام فردی را تأیید کند مرگ آرام قانونی است. برای نمونه اگر بیمار در مراحل پایانی زندگی باشد یا تزریق دارو به بیمار بیفایده و دردآور باشد.[۸]
در مارس سال ۲۰۲۱ اسپانیا نیز اتانازی را در این کشور قانونی اعلام کرد. اسپانیا چهارمین کشور اتحادیه اروپاست که بهمرگی را قانونی میکند.
۲۰۲ نماینده پارلمان به این قانون رای موافق و ۱۴۱ تن از آنها رای مخالف و دو نفر رای ممتنع دادند.
وزیر بهداشت اسپانیا با حضور در پارلمان، تصویب این قانون پیشنهادی دولت سوسیالیست اسپانیا را یک «پیشرفت مدنی تاریخی» خواند. کارولینا داریاس خطاب به نمایندگان گفت: «امروز روز مهمی در تاریخ ماست. ما در حال به رسمیت شناختن یکی از رکنهای اصلی حقوق بشر هستیم. ما در حال حرکت به سوی جامعه ای انسانی تر و عادلانه تر هستیم.»[۱۴]
از ۷ نوامبر ۲۰۲۱، اتانازی در نیوزیلند نیز قانونی شد.[۱۵]
آبی کمرنگ: اتانازی غیر مستقیم قانونی
قرمز: غیرقانونی
سیاه: بسته به ایالت، متفاوت است
نمونههایی از هومرگ
ویرایشیکی از مشهورترین سوابق اتانازی در جریان جنگ دوم جهانی دیده شده است. در ۱۹۳۹ میلادی، آلمان نازی یک اتانازی غیرداوطلبانه و سری را طراحی کرد. در این طرح - عملیات T۴ - کودکان زیر ۳ سال که دارای عقب ماندگی ذهنی یا نقص عضو یا ناتوانی جسمی اساسی بودند کشته شدند. بعدها این طرح شامل کودکان بزرگتر و بزرگسالان نیز گردید. بیماران روانی تیمارستانهای آلمان و اتریش به همین جهت به ۶ اردوگاه مرگ منتقل میشدند. برنامه T۴ پس از آن به اردوگاههای کار و بازداشتگاههای اسرا نیز سرایت کرد بنحوی که زندانیانی که بهشدت بیمار بودند در این برنامه قرار میگرفتند.[۱۶][۱۷]
نمونهای دیگر در دهه اخیر، پیر جورجیو ولبی یک نویسنده ایتالیایی بود که به خاطر وخامت اوضاع بیماریاش اقدام به اتانازی کرد. اما کلیسای ایتالیا اجازه نداده بود برای او مراسم مذهبی بگیرند و این مسئله طرفداران اتانازی را ناراحت کرده بود.[۱۸]
دیدگاهها
ویرایشموافقان
ویرایشموافقان هومرگ (اتانازی) از آن با تعابیر مرگ تسهیل شده، مرگ با شرافت، مرگ در آرامش و… نام میبرند.
مخالفان
ویرایشمخالفان اخلاقی هومرگ (اتانازی)، با قانونی شدن هومرگ (اتانازی) و رواج آن، انگیزه درمان برخی بیماریها از بین خواهد رفت و جلوی پیشرفت علم پزشکی گرفته خواهد شد، از همه مهمتر نگهداری سالمندان برای افراد و بستگان آنها مشکل شده و از همه مهمتر، اعتماد بیمار به پزشک به علت ترس بیمار از قطع درمان توسط پزشک و انجام اتانازی، از بین خواهد رفت؛ بنابراین دیگر نمیتوان با خیال راحت به هیچ بیمارستانی پا گذاشت.
ادیان
ویرایشعقیده مشترک بسیاری از ملل و مذاهب مختلف از جمله مسیحیت، اسلام و یهودیت این است که زندگی، هدیه خداوند است و باید با تمام توان در حفاظت آن کوشید و بیماری و سختیهای آن جزئی از زندگی و سرنوشت آدمی است که باید بهطور طبیعی طی شود.[نیازمند منبع]
اسلام
ویرایشاز منظر اسلام، بیمار اگر دین دار و مؤمن باشد، تحمّل درد و رنج و صبر و بردباری در برابر آن، موجب بخشش گناهان و تزکیه نفس و تخفیف مجازات یا افزایش درجات و رسیدن به ثوابهای بیشتر اخروی میشود و اگر غیر مؤمن باشد چه بسا درد و رنج موجب گردد از رفتار و زندگی گذشته خود پشیمان شده و توبه کند و با حال ایمان از دنیا برود.[۱۹]
مسیحیت
ویرایشیکی از جنجالیترین پروندههایی که مطرح شده، موضوعی که در فضای رسانهای محافظهکار اروپا، طرح آن جسارت خاصی میخواست، این ادعاست که پاپ ژان پل دوم رهبر پیشین کلیسای کاتولیک که مخالف اصلی اتانازی بود خود درخواست بهمرگی کرده است. تنها مدرک مدعیان اتانازی کردن پاپ، فیلم و نگارههایی است که در آن مشخص است که برخلاف معمول، برای پاپ لوله تغذیه بینی-معده گذاشته نشده است. دوسال پس از مرگ پاپ، در سال ۲۰۰۷ میلادی، پزشک ایتالیایی متخصص بیهوشی و از طرفداران اتانازی ادعا کرد که با بررسیهای فیلمهای مربوط به آخرین روزهای زندگی پاپ[۲۰] کاملاً مشخص است که پاپ در آخرین روزهای عمر خود به علت پیشرفت بیماری پارکینسون، توانایی بلع نداشته و کاهش وزن شدیدی داشته است و اقدامات درمانیای که روی پاپ ژان پلدوم انجام میشده برای مراقبت و زندهنگهداشتن او کافی نبوده است. این پزشک ادعا کرد احتمالاً پاپ از این موضوع آگاه بوده و تیم پزشکی وی آگاهانه زمینه مرگ او را فراهم کردهاند.[نیازمند منبع] اگرچه در ۳ روز آخر پزشکان برای پاپ لوله بینی گذاشتند اما زمانی بود که به نظر بسیاری از متخصصان، دیگر دیر شده بود. این موضوع میتوانست یک اختلافنظر پزشکی باشد ولی انتشار آخرین کلمات پاپ در رسانهها که گفته بود «بگذارید بروم به خانه پدر»[۲۱][۲۲] باعث شد تا این پزشک ادعای بزرگ خود را مطرح کند. وی نتیجه میگیرد که پاپ عملاً با اجازهندادن به استفاده از اقدامات درمانی لازم درخواست اتانازی کرده بود و این جمله نیز میتواند احتمال درخواست آن را از طرف پاپ تقویت کند.
واتیکان به شدت این ادعا را رد کرد و آن را هیاهوی رسانهای برای گیج کردن مردم خواند. پزشک ویژه نیز اعلام کرد که پزشک مزبور به مدارک پزشکی پاپ دسترسی نداشته و ادعاهای او براساس بعضی تصاویر ویدیویی بوده که به هیچ وجه نمیتواند برای اظهارنظر کافی باشد و درحد حدس و گمان است و جمله پاپ تنها یک دعای عرفانی بوده است. پاپ بندیکت شانزدهم گفت: «اقدامات درمانی خاص مثل تغذیه وریدی و تغذیه از طریق لوله هم نوعی روش درمانی معمولی محسوب میشوند و قطع آنها اتانازی به حساب میآید که یک گناه نابخشودنی است».
در فیلم
ویرایشدختر میلیوندلاری
ویرایشدر پایان فیلم دختر میلیوندلاری از روش اتانازی برای کشتن یک ناتوان و براساس درخواست خود او انجام میگیرد. پایان این فیلم مورد انتقاد طرفداران حقوق ناتوانان قرار گرفت؛ زیرا آنان معتقد بودند که فیلم، مشوق عمل اتانازی ناتوانان میباشد.[۲۳]
گمشده
ویرایشدر سریال گمشده (لاست) ادوارد مارس از جیمز فورد درخواست اتانازی میکند. جیمز فورد با تنها گلولهای که داشت به او شلیک میکند؛ ولی تیرش خطا میرود و او درد بیشتری میکشد. در پایان، جک شفرد کار را تمام میکند. همچنین بون نیز از جک درخواست اتانازی میکند
دریای درون
ویرایشفیلم دریای درون (اقتباسی از زندگی واقعی رامون سمپدرو) ساخته آلخاندرو آمنابار داستان ملوانی است که در یک حادثه، دچار شکستگی استخوان گردن و آسیب طناب نخاعی میشود. او به مدت ۲۹ سال تلاش کرد دادگاه، حق مرگ آسان را برای او به رسمیت بشناسد تا او بتواند به زندگی خود پایان دهد.
تو جک را نمیشناسی
ویرایشدر فیلم تو جک را نمیشناسی تلاش برای قانونی شدن این اقدام در دهه نود آمریکا به تصویر کشیده میشود.[۲۴]
من پیش از تو
ویرایشدر فیلم من پیش از تو، ویل ترینر فرد جوانی که در یک حادثه از ناحیه گردن به پایین دچار معلولیت شده است را به تصویر میکشد که قصد پایان دادن به زندگی دردآور و خستهکننده خود دارد اما لوئیزا کلارک پرستار جدید و عجیب و غریبش تلاش میکند ویل را به زندگی امیدوار کند. آرام آرام بین این دو داستانهای عاشقانهای اتفاق میافتد اما سر انجام ویل ترینر با مراجعه به سازمانی در سوئیس اقدام به اتانازی میکند.
مه
ویرایشدر این فیلم ساخته فرانک دارابوت در آخرین سکانس از این فیلم شخصیت اصلی فیلم برای رهایی از اتفاقات به همراه چند نفر که یکی از آنها فرزند خود اوست دست به این کار میزند.
جستارهای وابسته
ویرایشمنابع
ویرایش- ↑ https://www.farsnews.ir/news/14010420000550/جهان-با-سگ-ولگرد-چه-میکند
- ↑ «حقگستر: بررسی مرگ شیرین یا اُتانازی (euthanasia) در قوانین کیفریِ ملی». HaghGostar. ۲۰۱۵-۰۹-۱۳. بایگانیشده از اصلی در ۸ دسامبر ۲۰۱۵. دریافتشده در ۲۰۱۵-۰۹-۱۳.
- ↑ ایران، انجمن متخصصین زنان و مامایی. «طبیب در رویارویی با مقولهٔ «مرگِ باوقار»». انجمن متخصصین زنان و مامایی ایران. بایگانیشده از اصلی در ۸ اکتبر ۲۰۱۵. دریافتشده در ۲۰۱۵-۰۹-۰۴.
- ↑ ««مرگ شیرین» در فرانسه هم مجاز شد». khabaronline.ir. ۲۰۱۵-۰۹-۰۴. دریافتشده در ۲۰۱۵-۰۹-۰۴.
- ↑ ایران، انجمن متخصصین زنان و مامایی. «طبیب در رویارویی با مقولهٔ «مرگِ باوقار»». انجمن متخصصین زنان و مامایی ایران. بایگانیشده از اصلی در ۸ اکتبر ۲۰۱۵. دریافتشده در ۲۰۱۵-۰۹-۰۴.
- ↑ «حمایت پروفسور استیون هاوکینگ از حق مردنِ خودخواسته برای بیماران لاعلاج». نَفیر. ۲۰۱۳-۰۹-۲۷. بایگانیشده از اصلی در ۱۵ اکتبر ۲۰۱۵. دریافتشده در ۲۰۱۵-۰۹-۱۰.
- ↑ عادل ساریخانی. «مرگ مغزی (اتانازی غیرفعال غیر داوطلبانه) و آثار فقهی و حقوقی آن». مگ ایران.
- ↑ ۸٫۰ ۸٫۱ ۸٫۲ ۸٫۳ ۸٫۴ ۸٫۵ ۸٫۶ فرانسیس مائو-بیبیسی، سیدنی (۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۷). «دانشمندی ۱۰۴ ساله که میخواهد بمیرد». بیبیسی فارسی.
- ↑ Reid, Sue (2015-01-01). "The country where death is now just a lifestyle choice". Mail Online (به انگلیسی). Retrieved 2015-09-12.
{{cite web}}
: نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (link) - ↑ «اتانازی در کالیفرنیا قانونی میشود». یورونیوز فارسی. ۱۴ مهر ۱۳۹۴.
- ↑ "Euthanasia and Assisted Suicide in Australia". The World Federation of Right to Die Societies. Archived from the original on 12 August 2014. Retrieved 10 August 2014.
- ↑ "Norfolk Island Act 1979". (Cth) s 19 Legislative power of Legislative Assembly. Repealed as part of the abolition of self-government on Norfolk Island by the.
- ↑ "NT ACT euthanasia law ban must go: senator". The West Australian (به انگلیسی). 2017-11-03. Retrieved 2017-11-04.
- ↑ «اسپانیا چهارمین کشور اتحادیه اروپا که «به مرگی» را قانونی میکند». euronews. ۲۰۲۱-۰۳-۱۸. دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۳-۱۹.
- ↑ "Assisted Dying Service". New Zealand Ministry of Health. Retrieved 7 November 2021.
- ↑ Lifton, Robert Jay The Nazi Doctors: Medical Killing and the Psychology of Genocide[پیوند مرده], p. 135 1986 Basic Books
- ↑ History of Euthanasia
- ↑ "Piergiorgio Welby". Wikipedia (به انگلیسی). 2008-02-21.
- ↑ احمدرضا بسیج (۲۶ دی ۱۳۹۰). «اوتانازی (قتل ترحّمی) از دیدگاه اسلام». راسخون. بایگانیشده از اصلی در ۵ مه ۲۰۱۴. دریافتشده در ۱ آوریل ۲۰۱۳.
- ↑ یک شبکه تلویزیونی، ۲۴ساعته و بهطور زنده، پاپ را نشان میداد درحالی که روی تخت دراز کشیده بود و پزشکان درحال معالجه او بودند.
- ↑ Let me go to the House of the Father
- ↑ «پدر» در ادبیات مسیحی میتواند اشاره به خداوند باشد.
- ↑ "Clint Eastwood's"Million Dollar Baby" Euthanasia Plot Offends Disabled بایگانیشده در ۴ ژوئیه ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine وبگاه LifeNews.com.
- ↑ https://en.wiki.x.io/wiki/You Don%27t Know Jack (film). پیوند خارجی در
|title=
وجود دارد (کمک)
- همشهری ماه؛ شماره ۱۴۰، آبان ماه ۱۳۸۶
- www.euthanasia.com