هرسین
هَرسین (هەرسین) یکی از شهرهای استان کرمانشاه و مرکز شهرستان هرسین است. شهر هرسین با جمعیت ۴۴٬۱۴۶ نفر در سال ۱۳۹۵[۳] در بخش مرکزی شهرستان هرسین واقع شدهاست. این شهر در ۴۴ کیلومتری خاور کرمانشاه قرار دارد.
هرسین | |
---|---|
![]() | |
کشور | ![]() |
استان | کرمانشاه |
شهرستان | هرسین |
بخش | مرکزی |
سال شهرشدن | ۱۳۱۹ (خورشیدی)[۱] |
مردم | |
جمعیت | ۴۴٬۱۴۶ نفر (۱۳۹۵)[۲] |
تراکم جمعیت | ۸۰۷۱ نفربرکیلومترمربع نفر بر کیلومتر مربع |
جغرافیای طبیعی | |
مساحت | ۵٫۴۷ کیلومتر مربع |
ارتفاع | ۱۵۸۲ متر |
آبوهوا | |
میانگین دمای سالانه | ۱۳٫۵ سانتیگراد |
میانگین بارش سالانه | ۴۹۶ میلیمتر |
روزهای یخبندان سالانه | ۸۵ روز |
اطلاعات شهری | |
رهآورد | گلیم |
پیششمارهٔ تلفن | ۰۸۳۴۵۱۲ |
شناسهٔ ملی خودرو | ایران ۲۹ ن |
زبان مردم هرسین مینجایی یکی از شاخه های زبان لری که در نواحی کوهدشت ،کنگاور ،نوراباد ،خرم اباد،دلفان،رومشگان ایلام ،و تا حدودی کرمانشاه هست میباشد ،مردم هرسین پیوند ديرينه با سنت لری دارن [۴]
وجه تسمیه
ویرایشکیومرث رحیمی در کتاب «هرسین در گستره تاریخ» نام هرسین را برگرفته از نام سین، ایزدبانوی ماه در اساطیر بابلی میداند. سین همچنین نام معبدی برای همین ایزدبانو بوده که توسط نبونعید در اطراف حران ساخته شدهاست. واژه سین همچنین به عنوان پسوند در نام پادشاهان سلسله نی سن سومر و پادشاهان خاندان اور به کار رفتهاست.[۵]
در سطر ۶۲ ستون دوم ستون سنگی آشوری روستای نجفآباد از شهری مادنشین به نام حَرزیَنو (در متن: URU Ḫa-ar-zi-a-ni) در کنار دیگر شاهکنشینهای ماد یاد شده و آمده که سارگون از شاهک آن که زَردوکَ (در متن: mZa-ar-du-ka-a) نام داشتهاست، باج و خراج ستاندهاست. در دو فهرست دیگر از شاهکنشینهای مقهور آشور نیز به این دو نام اشاره شدهاست. یکی در فهرست شاهکان مادی که هنگام لشکرکشی بزرگ هشتم سارگون به سال ۷۱۴ ق م به ماد و مانا و اورارتو نسبت به او ابراز وفاداری کردند، در سطر ۴۹ از نبشتهٔ یادمانی سارگون معروف به «نامه به خدای آشور» از شهر حَرزیَنو (در متن: URU Ḫa-ar-zi-a-nu) و شاهک آن زَردوکو (در متن: mZa-ar-du-uk-ku) یاد شدهاست. دومی نیز در فهرستی از شاهکان مادی که در پایان لشکرکشی سال ۷۱۳ پ م نسبت به پادشاه آشوری اظهار تابعیت کردند، از شاهک نشین حَرزیَنو (در متن: KUR Ḫa-ar-zi-a-nu) و شاهک آن زَ/حَردوکَ (در متن: mZ/Ḫa-ar-duk-ka) یاد شدهاست. ارنست امیل هرتسفلد معتقد بود حَرزیَنو جایی در ماد غربی در استان کرمانشاه امروزی و همپهلو با شاهراه خراسان بزرگ قرار داشتهاست و مهرداد ملکزاده با پژوهش بر روی این فرض، معتقد است که زردوکَ (Zṛd-uka-*) نامی مادی و احتمالاً به معنی دلیر و دلدار است، و حَرزیَنو همان هرسین امروزی است و این شهر نزدیک به ۳ هزار سال است که بدین نام خوانده میشود.[۶]
تاریخچه
ویرایشدر کتابهای تاریخ گزیده و نزهت القلوب سنه ۷۴۰ ه.ق از هرسین و الشتر که از مناطق اصلی لکها هستند بعنوان دو شهر از ۱۶ ولایت کردستان یاد شده و به توصیف آنها پرداختهاست که با احتساب ۸ ولایت دیگر میتوان تخمین زد بیش از ۶۰درصد لکی در کرمانشاه و خاستگاه لک در کرمانشاه و نواحی بیستون و هرسین است.[۵]
مردم
ویرایشزبان و تبار
ویرایشمردم هرسین به زبان لکی و زبان کردی صحبت میکنند.[۷][۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲]
مذهب
مذهب مردم هرسین شیعه میباشد و اقلیتی از پیروان یارسان، اهل حق نیز در شهر زندگی میکنند.
فرهنگ
ویرایشسالنهای سینما
ویرایشهرسین دارای یک سینما به نام سینما انقلاب است که ۱۲۰۰ متر مربع زیربنا و ۸۰۰ صندلی[۱۳] ظرفیت دارد. این سینما از سال ۱۳۹۵ به دلیل آتشسوزی تعطیل شدهاست.[۱۴]
جغرافیا
ویرایشاین شهر در ۴۴ کیلومتری خاور کرمانشاه قرار دارد و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۵۸۲ متر است. فاصلهٔ هرسین از تهران ۵۶۶ کیلومتر است.[۱۵] طول جغرافیایی هرسین ۴۷ درجه و ۳۵ دقیقه و عرض جغرافیایی آن ۳۴ درجه و ۱۶ دقیقه نسبت به نصف النهار گرینویچ است.[۱۶]
آب و هوا
ویرایشهرسین زمستانهایی نسبتاً سرد و تابستانهایی گرم (در دو ماه اوّل) دارد. فصل بهار معمولاً کوتاه و زودگذر است و سرما معمولاً از آذر آغاز شده و تا اسفند ادامه دارد. حداکثر دما در تابستان گاه به ۴۰ درجه سانتیگراد یا بیشتر و حداقل آن در زمستان به ۱۵ درجه زیر صفر میرسد.[۷][۸][۹][۱۰][۱۷]
مراکز آموزش عالی
ویرایش- مرکز آموزش فنی و حرفه ای شهرستان هرسین
- دانشگاه آزاد اسلامی واحد هرسین
- دانشگاه پیام نور واحد هرسین
شبکه بهداشت و بیمارستان
ویرایشبیمارستان شهدای هرسین از مراکز درمانی دولتی زیرمجموعه شبکه بهداشت هرسین و دانشگاه علومپزشکی کرمانشاه است. این بیمارستان در سال 1383 افتتاح شد که باعث شده مردم این شهرستان جهت امور درمانی کمتر به مراکز استانی مراجعه کنند. در حال حاضر این مرکز دارای پزشکان متخصص در زمینه های جراحی عمومی، زنان، ارتوپدی، رادیولوژی ، داخلی ، عفونی، قلب، بیهوشی و... است. این بیمارستان همچنین دارای دو اتاق عمل فعال، ۶ تخت ICU و ۶ تخت ccu و بخشهای مجزای زایشگاه، زنان و مردان است.در بحران اپیدمی کرونا کمکهای شایانی به بیماران در این مرکز انجام شد.
آثار تاریخی
ویرایشمنابع
ویرایشپانویس
ویرایش- ↑ «بانک اطلاعات تقسیمات کشوری». وبگاه رسمی وزارت کشور ایران. بایگانیشده از اصلی در ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۴. دریافتشده در ۲۳ مرداد ۱۳۹۲.
- ↑ «نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰». معاونت برنامهریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران). ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲. بایگانیشده از اصلی در ۲ اکتبر ۲۰۱۲. دریافتشده در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲.
- ↑ «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۵، پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران». بایگانیشده از اصلی در ۱۸ آوریل ۲۰۰۹. دریافتشده در ۲۴ آوریل ۲۰۰۸.
- ↑ «Gmail». accounts.google.com. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۹-۰۴.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ رحیمی، کیومرث، هرسین در گستره تاریخ، کرمانشاه: انتشارات مؤسسه فرهنگی هنری کوثر، بهار ۱۳۷۹، ص ۴–۱۳۳.
- ↑ شاهکنشین مادی حَرزیَنو در پایان سدۀ هشتم پیش از میلاد و نشانههایی از پیشینۀ باستانی هرسین، نوشتۀ مهرداد ملکزاده، در مجلۀ دیار، سال ۱، شمارۀ ۲، تابستان ۲۰۱۶/۱۳۹۵؛ صص ۱۸-۱؛ بایگانیشده در ۲۶ نوامبر ۲۰۲۰ توسط Wayback Machine بازدید در ۱۳ دی ۱۳۹۷.
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ «نسخه آرشیو شده». بایگانیشده از اصلی در ۲۳ نوامبر ۲۰۱۷. دریافتشده در ۲۴ دسامبر ۲۰۱۷.
- ↑ ۸٫۰ ۸٫۱ http://kermanshah.pih.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=23&pageid=5660
- ↑ ۹٫۰ ۹٫۱ «نسخه آرشیو شده». بایگانیشده از اصلی در ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۷. دریافتشده در ۱۸ ژوئیه ۲۰۱۷.
- ↑ ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ «نسخه آرشیو شده». بایگانیشده از اصلی در ۵ اوت ۲۰۱۷. دریافتشده در ۱۸ ژوئیه ۲۰۱۷.
- ↑ محمدابراهیمی جهرمی، زینب و مرادخانی، سیمین. پسوندهای فعلی گویش لکی هرسینی، نقد زبان و ادبیات خارجی (پژوهشنامۀ علوم انسانی)، پاییز و زمستان ۱۳۸۷، دورۀ ۱، شمارۀ ۱ (پیاپی ۲/۵۹)، صص ۱۱۳-۹۱؛ ص ۹۲؛ بازدید در ۱ اسفند ۱۳۹۸.
- ↑ «معنی لکی در لغت نامه دهخدا». مؤسسۀ لغتنامۀ دهخدا و مرکز بینالمللی آموزش زبانفارسی.
- ↑ جوانآنلاین: آیا ساخت سینما پیروزی کرمانشاه به پلان آخر خواهد رسید؟، نوشتهشده در ۲۶ شهریور ۱۳۹۶؛ بازدید در ۵ فروردین ۱۳۹۸.
- ↑ پایگاه خبری دیوانگاه هرسین: تعمیر و تجهیز سالنهای فرهنگ و هنر و سینما انقلاب در هرسین، نوشتهشده در ۱۵ شهریور ۱۳۹۷؛ بایگانیشده در ۱ دسامبر ۲۰۲۰ توسط Wayback Machine بازدید در ۵ فروردین ۱۳۹۸.
- ↑ «شهر هرسین - Ataland». بایگانیشده از اصلی در ۲۵ مه ۲۰۱۱. دریافتشده در ۲۴ ژانویه ۲۰۰۸.
- ↑ رحیمی، کیومرث، هرسین در گستره تاریخ، کرمانشاه: انتشارات مؤسسه فرهنگی هنری کوثر، بهار ۱۳۷۹، ص ۱.
- ↑ رحیمی، کیومرث، هرسین در گستره تاریخ، کرمانشاه: انتشارات مؤسسه فرهنگی هنری کوثر، بهار ۱۳۷۹، ص ۵.
کتابشناسی
ویرایش- کیومرث رحیمی (۱۳۷۹)، هرسین در گستره تاریخ، کرمانشاه: مؤسسه فرهنگی هنری کوثر، ص. ۲۲۰، شابک ۹۶۴-۹۲۲۶۸-۸-۵
پیوند به بیرون
ویرایش- لکستان