شناسنامه
شناسنامه یکی از اسناد هویتی در ایران است که سازمان ثبت احوال کشور موظف است شناسنامه را برای هر شهروند ایرانی صادر کند تا برای مراجعه به بانک٫انتخابات ریاست جمهوری٫ازدواج٫طلاق٫اقامت٫مسافرت خارجه و چند مثال دیگر.[۱]
شناسنامه | |
---|---|
![]() | |
صادرکننده | ایران، سازمان ثبت احوال ایران |
شرایط احراز | هنگام تولد / ۱۵ سالگی / ۳۰ سالگی |
انقضاء | مرگ و ترک تابعیت ایران |
برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری، داشتن شناسنامه از الزامات است.[۲]
![۳ماهان_زارعی](http://up.wiki.x.io/wikipedia/commons/thumb/0/0f/%DB%B3%D9%85%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86_%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C.jpg/220px-%DB%B3%D9%85%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86_%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C.jpg)
مطابق قانون اصلاح ثبت احوال کشور ایران مصوب ۱۸ دی ۱۳۶۳، بر روی جلد و صفحه اول شناسنامه، آرم الله قرار دارد.[۳]
در فارسی افغانستان اصطلاح «تذکره تابعیت» و در فارسی تاجیکستان واژهٔ «زادنامه» یا «متولد نامه» به جای شناسنامه به کار میرود. همچنین در تاجیکستان واژه شناسنامه به معنای گذرنامه و در سایر کشور ها به نام پاسپورت نامیده می شود.
پیشینه
ویرایشنخستین شناسنامه ایرانی (که در آن زمان سجل نامیده میشد) در دوران قاجار و در تاریخ ۳ دی ۱۲۹۷ برای دختری به نام «فاطمه ایرانی» صادر شد.[۴]
با اجباری شدن صدور شناسنامه برای همه ایرانیان در دوران رضاشاه، بعضی از روحانیون در برخی شهرها علیه آن فتوا هم صادر کردند. آنها مایل به ذکر نام زنان و دختران خود در شناسنامه یا همان «سجل» نبودند و این کار را ورود به عرصه «محارم» خود میدانستند.[۵]
اطلاعات درجشده در شناسنامه
ویرایشهر شناسنامه باید حاوی اطلاعات زیر باشد:
اطلاعات مربوط به صاحب سند
ویرایش- نام و نام خانوادگی و (جنسیت)[۳]
- عکس اسکن شده[۳]
- شماره شناسنامه[۳]
- کد ملی[۳]
- تاریخ تولد: روز، ماه و سال در هجری خورشیدی و هجری قمری[۳]
- محل تولد: شهرستان، بخش، دهستان (شهر/روستا)[۳]
- نام پدر و نام مادر[۳]
- شماره شناسنامه یا کارت ملی پدر و مادر[۳]
- محل تولد پدر و مادر[۳]
- محل مخصوص ثبت ازدواج و طلاق و مشخصات همسر[۳]
- نام فرزندان و مشخصات آنها[۳]
- وفات صاحب شناسنامه[۳]
- اثر انگشت که در زیر قسمت وفات قرار دارد.[۳][۶]
اطلاعات مربوط به صاحب سند در گذشته نام - نام پدربزرگ و نام پدر جد (نام پدر به کار نمیرود) تاریخ تولد محل تولد شماره شناسنامه عکس و …
اطلاعات مربوط به سند
ویرایش- شماره سریال و سری مخصوص شناسنامه[۳]
- تاریخ تنظیم سند: روز؛ ماه و سال در هجری خورشیدی[۳]
- محل تنظیم سند: حوزه، شهرستان، بخش، دهستان (شهر/روستا)[۳]
- نام و نام خانوادگی مأمور تنظیمکننده سند؛ امضاء مأمور صدور و مهر اداره[۳]
- محل توضیحات (مانند تغییر نام)[۳]
- محل مخصوص ضرب مهرهای اضطراری (مانند مهر شرکت در انتخابات)[۳]
ضرب مهر
ویرایشمطابق قانون تنها نهادهای زیر مجاز به ضرب مهرهای مربوطه روی شناسنامه هستند:
- سازمان ثبت احوال کشور[۳]
- دفاتر اسناد رسمی ازدواج و طلاق[۳]
- نمایندگیهای دولت جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور[۳]
- اداره تشخیص هویت نیروی انتظامی[۳]
- پلیس بینالمللی[۳]
- اداره کل انتخابات وزارت کشور[۳]
حذف نام همسر
ویرایشحذف نام زوج از شناسنامه زوجه امکانپذیر است اگر در دوران عقد جدایی انجام شده باشد و دوشیزه بودن زوجه مطابق احکام قضایی و سند طلاق قابل استنباط باشد.[۷] در غیر اینصورت ممکن نمیباشد مگر به حکم دادگاه صالح در این موضوع. دادگاه نیز در صورت احراز ضرورت و اتفاق کامل نسبت به حذف نام همسر سابق حکم خواهد داد.[۸] بنا به گزارش برخی سایتهای خبری، افراد سودجویی هستند که در قبال دریافت مبالغ کلان نام همسر سابق مشتریان خود را از شناسنامههای آنها پاک میکنند، وقتی شناسنامه جدید خالی از نام همسر سابق در اختیار مشتری قرار گرفت و او از اصالت آن با روشهایی مانند گرفتن گذرنامه یا افتتاح حساب بانکی اطمینان پیدا کرد به شخص معتمد اجازه میدهد که پول را پرداخت کند. یکی از وکلای دادگاه خانواده در گفتگو با «جام جم» اظهار میکند، چند نفر از موکلان خودم یا همکارانم که با همسر سابق خود فرزند مشترک نداشتهاند با پرداخت پول، نام همسر سابق خود را از شناسنامهشان پاککردهاند. هر واقعه طلاق و ازدواجی که در محضر رخ دهد، در شناسنامه درجشده و اعلامیه آن به ثبتاحوال فرستاده میشود تا برود و در سند اصلی فرد ثبت شود، و بعد از آن دیگر امکان تغییر آن وجود ندارد، و اگر، بر اساس حکم دادگاه نیز تغییری صورت بگیرد به شکل توضیح در آن سند اصلی ثبت میشود. در این حالت چون واقعه ازدواج قبلاً در سند اصلی هویتی شخص در سازمان درجشده، امکان حذف آن وجود ندارد به همین دلیل اگر شخصی ادعا کند که میتواند آن را تغییر دهد ادعای کذب کردهاست و البته هر شخصی میتواند از سازمان ثبتاحوال تقاضای گواهی تجرد کند. در این گواهی درج میشود که شخص تاکنون ازدواجکرده، طلاق گرفته یا مجرد بودهاست.[۹][۱۰]
ابطال
ویرایششناسنامه در دو صورت باطل میشود، یکی ترک تابعیت ایران و دیگری فوت.[۳]
جستارهای وابسته
ویرایشمنابع
ویرایش- ↑ «حقوق و تکالیف صاحبان اسناد هویتی». سازمان ثبت احوال کشور. بایگانیشده از اصلی در ۹ فوریه ۲۰۱۴. دریافتشده در ۲۴ بهمن ۱۳۹۲.
- ↑ «داشتن شناسنامه و شماره ملی برای رای دادن کافی است». خبرگزاری دانشجویان ایران. ۲۰ خرداد ۱۳۹۲. دریافتشده در ۲۴ بهمن ۱۳۹۲.
- ↑ ۳٫۰۰ ۳٫۰۱ ۳٫۰۲ ۳٫۰۳ ۳٫۰۴ ۳٫۰۵ ۳٫۰۶ ۳٫۰۷ ۳٫۰۸ ۳٫۰۹ ۳٫۱۰ ۳٫۱۱ ۳٫۱۲ ۳٫۱۳ ۳٫۱۴ ۳٫۱۵ ۳٫۱۶ ۳٫۱۷ ۳٫۱۸ ۳٫۱۹ ۳٫۲۰ ۳٫۲۱ ۳٫۲۲ ۳٫۲۳ ۳٫۲۴ ۳٫۲۵ ۳٫۲۶ «قانون ثبت احوال کشور، فصل ششم، قانون شناسنامه». بایگانیشده از اصلی در ۲۴ فوریه ۲۰۱۹. دریافتشده در ۲۴ بهمن ۱۳۹۲. قانون اصلاح قانون ثبت احوال مصوب ۲۲ اردیبهشت ماه ۱۳۱۹ مجلس شورای ملی، اصلاح ۱۳۵۵ بایگانیشده در ۲۴ فوریه ۲۰۱۹ توسط Wayback Machine قانون اصلاح قانون ثبت احوال مصوب ۱۳۵۵، اصلاح ۱۳۶۳ مجلس شورای اسلامی بایگانیشده در ۲۳ فوریه ۲۰۱۹ توسط Wayback Machine
- ↑ «امروز ایرانیها سجلدار شدند!». تابناک. ۳ دی ۱۳۹۲. دریافتشده در ۲۴ بهمن ۱۳۹۲.
- ↑ www.asriran.com https://www.asriran.com/fa/news/284332/وقتی-شناسنامه-گرفتن-حرام-شد. دریافتشده در ۲۰۲۱-۰۱-۰۹. پارامتر
|عنوان= یا |title=
ناموجود یا خالی (کمک) - ↑ «اثر انگشت در صفحه آخر شناسنامه چه دلیلی دارد؟ | بنیاد وکلا». www.bonyadvokala.com. ۲۰۲۰-۰۲-۱۵. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۲-۱۰.
- ↑ «نام همسر اول با ثبت رسمی ازدواج دوم از شناسنامه حذف میشود». aftabnews.ir. ۲۰۱۴-۰۹-۲۳. دریافتشده در ۲۰۱۴-۰۹-۲۳.
- ↑ «اصلاح مندرجات شناسنامه». dadrasanpaytakht.com. 2019-02-26. بایگانیشده از اصلی در 26 فوریه 2019. دریافتشده در 26 فوریه 2019. تاریخ وارد شده در
عدم تطابق|سال= / |تاریخ=
را بررسی کنید (کمک) - ↑ «حذف نام همسر اول از شناسنامه با 10 میلیون تومان!». آخرین نیوز. ۲۰۱۵-۰۳-۰۱. دریافتشده در ۲۰۱۵-۰۳-۰۸.[پیوند مرده]
- ↑ «حذف غیرقانونی نام همسر از شناسنامه». JamejamOnline. ۲۰۱۵-۰۳-۰۸. دریافتشده در ۲۰۱۵-۰۳-۰۸.
- Council of Europe. Committee of Ministers (2005). Identity and Travel Documents and the Fight Against Terrorism: Recommendation Rec(2005)7 (به انگلیسی). Council of Europe.
- Jane Caplan, John C. Torpey (2001). Documenting Individual Identity: The Development of State Practices in the Modern World (به انگلیسی). Princeton University Press.